Trạng thái Ketosis là gì? Cơ thể sử dụng năng lượng như thế nào?

Ketogenic diets

Những phương pháp giảm cân mà các bạn nghe hằng ngày như Low carb, Das Diet, vân vân.. đều có một điểm chung là ép cơ thể vào trạng thái Ketosis (trạng thái dùng mỡ làm năng lượng) và gọi chung là phương pháp ăn kiêng Ketogenic, để các bạn hiểu rõ bản chất của mớ lý thuyết này tôi sẽ giải thích như sau:

Đầu tiên ta bắt đầu với khái niệm Glucose – Glucoseđơn vị nhỏ nhất mà cơ thể bạn dùng để chuyển hóa và sử dụng như năng lượng.

Carb trong thức ăn sau khi tiêu hóa được chuyển hóa thành glucose trong máu. Cơ thể sử dụng glucose để sản sinh năng lượng (tính bằng calo) cho mọi hoạt động sống như hít thở, nhịp tim, thân nhiệt, đi bộ..vv. Glucose thừa cơ thể không sử dụng được chuyển hóa thành glycogen và dự trữ tại gan cho tương lai. Khi những kho dự trự bị đầy, chúng bị “tràn ra”, và phần dư thừa đc giữ lại dưới dạng chất béo hay mỡ, cái mà chúng ta đều rất quen thuộc.

Điểm chung của các phương pháp giảm cân quen thuộc là giảm lượng Carb nạp vào. Khi đó cơ thể sẽ rơi vào trạng thái Ketosis.

Ketosis xảy ra khi cơ thể không còn nguồn glucose/đường và lượng glycogen dữ trữ. Khi điều này xảy ra, cơ thể bắt đầu tách mỡ ra thành axit béo và glycerol và chuyển axit béo thành phân tử acetyl CoA. Phân tử này cuối cùng được chuyển thành thể ketone trong gan. Hay nói một cách khác, dưới quá trình trao đổi chất ketogenic, cơ thể sử dụng chất béo như nguồn năng lượng chủ yếu.

Lợi ích của Ketosis và tại sao người ta nói ketosis là trạng thái tốt nhất đối với cơ thể người:

  • Ketosis ổn định tinh thần và tập trung: Ketosis làm ổn định não bộ theo cách mà quá trình trao đổi glycolytic bình thường không làm được. Theo Devivo “Chronic Ketosis và Cerebral Metabolism”, ketosis giúp làm tăng tỉ lệ ATP/ADP cho não bộ. Hay nói một cách khác, dưới quá trình trao đổi chất ketogenic, năng lượng dành cho bộ não nhiều hơn và bộ não hoạt động hiệu quả và nhanh hơn bình thường.
  • Ketosis giúp kích hoạt quá trình giảm mỡ và cholesterol xấu nhanh chóng: Dưới quá trình chuyển hóa chất glycolytic thông thường, chất béo tồn tại chỉ như một dạng nguyên liệu dự trữ hỗ trợ. Cơ thể của bạn không thích sử dụng nó. Khi cơ thể của bạn cần năng lượng nó tìm đường glucose từ máu. Nếu không tìm thấy nhiều glucose từ máu, cơ thể của bạn sẽ ra lệnh cho gan chuyển đổi lượng glycogen dự trữ thành glycose. Khi lượng glycogen không có nhiều, cơ thể của bạn sẽ phân hủy cơ và chất béo. Chất béo là lựa chọn cuối cùng. Nhưng ở trạng thái ketosis, chất béo lại là nguồn năng lượng đầu tiên được sử dụng. Cholesterol xấu cũng được giảm bởi ketosis.
  • Ketosis loại bỏ một số loại bệnh như tiểu đường loại 2 và tăng huyết áp: Ketosis được biết đến như loại bỏ một số loại bệnh như tiểu đường loại 2 và huyết áp. Điều này có lý khi mức độ insulin được không chế bằng ketosis và một lượng lớn chất béo, cholestorol LDL bị mất.
  • Ketosis chữa một số loại bệnh như Alzheimer’s và ung thư: Alzheimer là loại bệnh thường được gây ra bởi do lượng beta amyloid thấp do việc rối loại chức năng của glycosis trong một số khu vực não. Ketosis đã được chỉ ra là tăng beta amyloid, và được coi là có thể chữa được bệnh Alzheimer.
    Ketosis cũng được xem là chữa một số loại bệnh ung thư. Ung thư đơn giản là những khối u ác tính có tỉ lệ glycolytic lớn tới gấp 200 lần so với các tế bào xung quanh. Điều đó có nghĩa là, tế bào ung thư tiêu thụ gián tiếp một lượng đường glucose rất lớn. Không có glucose, các tế bào này sẽ không nên sống sót, và dường như nó là đúng.
  • Ketosis tăng cường sức khỏe tim mạch: Trong tài liệu Dasthi et al., việc áp dụng KD trên các bệnh nhân béo phì trong một thời gian 12 tuần đã dẫn đến kết quả là không những hiệu quả, an toàn dành cho giảm cân, KD đồng thời cũng giúp ích tích cực trong việc cải thiện tích cực các yếu tố nguy hiểm về tim mạch. Đặc biệt, có giảm đáng kể trong mức độ fasting và postprandial blood triglyceride leve. Cả hai mức độ này được coi là các yếu tố rủi ro cho bệnh tim mạch…
  • Ketosis giúp giữ tỉ lệ mỡ cơ thể thấp: Dưới glycosis, trước khi sử dụng chất béo/mỡ dự trữ cho năng lượng, bạn cần làm cạn kiệt lượng đường trong máu và glycogen dự trữ. Tuy nhiên quá trình phân hủy mỡ lúc đó sẽ phải tranh đấu với phân hủy cơ. Kết quả của cuộc đấu súng này là cơ cũng sẽ bị mất giống như mỡ. Điều này tất nhiên có thể tránh được khi áp dụng ketosis. Dưới trạng thái ketosis, cơ thể sử dụng mỡ làm nguồn nhiên liệu đầu tiên và chủ yếu. Ketosis không giảm cơ. Nguyên do là protein không đấu tránh với acid béo trong việc được sử dụng làm năng lượng. Dưới ketosis, protein trở thành nguồn nguyên liệu thứ 2.

Ketogenic diets

Điều khó khăn với các phương pháp ăn kiêng là nhiều người thường không thể theo đuổi việc loại trừ Carb khỏi khẩu phần. Bởi lẽ thời điểm kích hoạt ketosis thường là lúc mệt mỏi nhất. Ban đầu, cơ thể đã quen với việc dùng năng lượng từ glucose. Sau khi loại carb khỏi thực đơn, glucose trong máu sẽ cạn kiệt và là lúc kích hoạt trạng thái Ketosis. Nhưng với những người chưa từng rơi vào ketosis. Thời gian để cơ thể làm quen với trạng này sẽ mất một khoảng thời gian nhất định, cơ thể thường xuất hiện các dấu hiệu mệt mỏi, mờ mắt, cảm thấy như không còn sức lực… Các vận động viên chuyên nghiệp thường gọi đây là thời điểm “bức tường”. Là thời điểm mà bất cứ ai cũng gặp phải và chúng ta chỉ có thể làm quen với nó bằng cách lặp đi lặp lại nhiều lần..

Ketosis là điểm chung của các phương pháp giảm cân mà không bị mất cơ bắp (protein) do cơ thể dùng fat (mỡ) làm nguồn năng lượng chính. Đối với các vận động viên thể hình, hay người tập luyện thể thao muốn có một vóc dáng hoàn hảo, ketosis dường như là một lựa chọn tuyệt vời nhất.

Ở phần sau, tôi sẽ giải thích cho các bạn về một số khó khăn chung của các phương pháp ăn kiêng. Và tại sao mọi người đều cảm thấy chán nản khi không thể theo đuổi mục tiêu giảm cân với các lý do như: ăn kiêng quá đói, quá mệt…

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *